فارسی • DeutschPortuguêsItaliano FrançaisEspañol繁體中文 English

بازیافت مصالح در معماری: ایجاد محیط مصنوعی پایدارتر

5940365186_92db3614db_b

این متن به زبان های دیگر نیز موجود است: انگلیسی, چینی سنتی, فرانسوی

مشکلات پیچیده زیست محیطی که امروزه با آن ها روبرو هستیم نیازمند راه حل های خلاقانه ای از جانب تمام دست اندرکاران این حوزه است. در حالی که دولت ها به مذاکرات خود برای ایجاد قوانین بین المللی برای تعریف میزان قابل قبول آلاینده ها ادامه می دهند، به طور فزاینده ای ای از شرکت ها و کارخانه ها درخواست می شود تا با کاهش ضایعات خود به فکر محیط زیست باشند و اشخاص هم تشویق می شود تا به صورت مستقل با بازیافت و استفاده مجدد قدم های کوچکی برای کاهش رد پای کربن خود بردارند.

یکی از رویکردهایی که استفاده از آن به شکل رو به رشدی در حال افزایش است، بازیافت مجدد مصالح و استفاده از آن ها در پروژه های معماری است. طیف گوناگونی از مواد بازیافت می شوند؛ کانتینر های حمل بار در معماری محیط های مسکونی و هم برای محیط های تجاری کاربرد دارند و استفاده از الوار های چوبی بازیافتی، در معماری و طراحی داخلی در حال گسترش است. استفاده ی کاربردی از مواد بازیافتی توسط معماران در طراحی ساختمان ها نشانه ای است از آگاهی از این نکته که محیط مصنوع می بایست واکنشی مناسب در برابر چالش های تخریب های زیست محیطی ارائه دهد.

یک نمونه ی بهینه از استفاده ی مجدد از کانتینر های حمل بار در شمال شهر آمستردام صورت گرفته است (عکس های بالا). اینجا  ان دی اس ام- ورف  است که زمانی مکان برجسته ای برای صنعت کشتی سازی هلند به شمار می رفته است. با توجه به تغییر جایگاه آمستردام در اقتصاد بین المللی و روی آوردن این شهر به روش های مبتکرانه ی تولید، ان دی اس ام- ورف  نیز بازتابی از جایگاه نوین این شهر می باشد. تابستان امسال، در فستیوال اور هت آر جی  از سازه ای موقتی و ابتکاری استفاده شد که از یکی از اتوبوس های دریایی مجانی که مرکز جنوبی شهر را به محله های جالب توجه شمالی متصل می کند قابل مشاهده بود. سایر نمونه های شناخته شده از بازیابی مواد در  ان دی اس ام- ورف  خانه های رنگارنگ دانشجویی است که از کانتینرهای حمل بار بلا استفاده ساخته شده اند و یا یک سازه ی آشیانه مانند که به یک کافه ی کوچک و دنج تبدیل شده است.

یکی دیگر از مصالحی که در معماری مورد بازیافت قرار می گیرند الوار های چوبی هستند. برای هر معماری که در مناطقی با جنگل های در معرض نابودی کار می کند استفاده از چوب یک مشکل اساسی به شمار می آید. زمانی جنگل ها اولین انتخاب برای تهیه ی مصالح ساختمانی به حساب می رفتند.

در جریان بازی های المپیک زمستانی ٢٠١٠ از الوار های بازیافتی استفاده شد. ونکوور در مناطقی از بریتیش کلمبیا واقع شده که سرشار از منابع چوبی است. اما در سال های اخیر چند عامل مختلف صنعت چوب بری را تحت فشار قرار داده است: هجوم سوسک های درختی و آفات به درختان کاج و صنوبر، کاهش چشمگیر تعداد درختان قابل استفاده به دلیل آتش سوزی های گسترده و تغییر روند تقاضا و علاقمندی بیشتر نسبت به مصالح ساختمانی پایدارتراز جمله این عوامل بوده اند. در سال ٢٠١٠ دو پروژه ی به خصوص توجه جهان را به دلیل استفاده از الوارهای بازیافتی به خود جلب کرد. استودیوی پخش شبکه ی ان بی سی توسط الوارهای بازیافت شده ی بشکه های چوبی شراب و الوار های صنعتی بی استفاده ای که در انباری در ونکوور قرار داشت، ساخته شد. در مورد سازه های دائمی تر (با عمر بیشتر) نیز همان طور که در عکس بالا مشاهده می کنید ” المپیک اووال” در ریچموند واقع در جنوب ونکوور ، جلوه ای اثرگذار از استفاده ی مجدد از موادی که گمان می رفت کارایی و زیبایی خود را از دست داده اند به نمایش گذاشته است. سقف آن از تخته های چندلایی از جنس چوب صنوبر ساخته شده است (درختی که آفات بیشترین ضرر را به آن وارد کرده اند) و این گونه از چیزهایی که گمان می رفت آسیب دیده اند استفاده مجدد شده است. اووال در منطقه ی ونکوور یکی از چشمگیرترین معماری های فضاهای ورزشی را ارائه می دهد.

یک شیوه متداول برای بازیافت مصالح در معماری استفاده از این مصالح در سقف و بام ساختمان ها است. با در نظر گرفتن اینکه بام ساختمان ها از فضای بیرونی به خوبی دیده می شود به نظر می رسد که این فضاها مکانی بسیار مناسب برای نمایش قابلیت های مصالح بازیافتی و راهکار های پایداری است که معماران و مالکان این بنا ها به کار گرفته اند. به تازگی در یک پروژه چنین کاری بسیار ساده و زیبا اجرا شده است. مهندس معمار وانگ شو که تا به حال جوایز متعددی را از آن خود کرده است از کاشی های یک خانه تخریب شده در ژجیانگ ، بام آموزشگاه شانگ شانِ آکادمی هنر چین را ساخته است. نتیجه این کار سقفی است که معماری تشریفاتی بومی و سنتی این منطقه را به یک سازه مدرن و زیبا پیوند داده است.

کاملاً واضح است که استفاده ی مجدد از مصالح به این معنی نیست تا به سادگی و هر شیوه ی ممکن این مواد را در ساختمان بگنجانیم تا صرفاً از آن ها استفاده ی مجدد شده باشد. بلکه این روند جایگزینی است پویا و پایدار برای مصالح جدیدی که شرکت ها به تولید آن ها مشغولند ،چرا که می توان از این مصالح به گونه ای استفاده کرد تا عابرین را مجذوب و شیفته ی خود بکنند.  در آمریکا تعداد مؤسساتی که قصد ترویج استفاده ی مجدد از مواد و مصالح را دارند رو به افزایش است، درعین حال محققان نیز پیشنهاد می کنند تا در پایان عمر یک ساختمان از مصالح به کار رفته در آن استفاده ی مجدد بشود تا در کنار پیشرفت فرآیند های ساخت وساز پایدار، میراث با ارزش نیز حفظ بشوند. این فرآیند آغاز شده است؛ آینده ی معماری پایدار در استفاده ی مجدد از مصالحی است که در نظر ما بی ارزش هستند.

 

آدام  نووک عکاس و دانشجوی فوق لیسانس رشته مطالعات شهری از دانشگاه آمستردام است. 

تصاویر از مایک کوگ، کامیک بیس، استفن ریز و او دی بی