|

مارگارت تاچر و دیکتاتور های آرژانتینی: دشمنانی با دیدگاه مشترک به سفر های ریلی

maggie

سرانجام مارگارت تاچر، بانوى آهنين ساكن شماره ١٠ خيابان دونينگ از ميان ما به آسمان ها رفته است. عده اى دلتنگ او خواهند شد و بعضى ديگر همانگونه كه پاپ موريسى در ترانه هاى خود خوانده است “نه چندان زیاد”. با خاكسپارى او كه امروز صورت مى گيرد، بسيارى از رسانه ها بر اساس عادت همیشگی اقدام به منتشر كردن حجم بالايى از رویداد های تاريخى و آنچه او در تاريخ به يادگار گذاشته است كرده اند.  كاملا واضح است كه يكى از برجسته ترين اتفاقات در اين ميراث تاريخى جنگ بى رحمانه اى بود كه او عليه آرژانتين آغاز كرد. اين جنگ از نظر سياسى بسيار براى او پربار بود. على رغم دشمنى تاريخى ميان دو كشور بر سر مالكيت جزاير فالكلند،  دو كشور – دولت مارگارت تاچر در بريتانيا و حكومت نظامی آن دوره در آرژانتين – نگرش كاملا مشابهی در مورد حمل و نقل عمومى و خصوصا سفر هاى طولانى با خط راه آهن داشتند.  نحوه خصوصى سازى سامانه ريلى در دهه هاى ٨٠ و ٩٠ در انگلستان آئینه اى از نتايج خصوصى سازى در همين دوره در آرژانتين است.

نظر مارگارت تاچر را در زمينه حمل و نقل مى توان در يك جمله كه به او نسبت داده اند خلاصه كرد: ” هر مرد بالاى سى سالى كه براى رفت و آمد از اتوبوس استفاده كند بايستى خود را يك شكست خورده کامل در زندگی بداند”. هر چند كه در اين نكته اختلاف نظر وجود دارد كه آيا اين جمله واقعا گفته او است يا خير، اما اين نكته كاملا آشكار است كه نظر شخصى او به سامانه حمل و نقل عمومى واقعا اين چنين بوده است. او در اوايل دوره كار خود خدمات اتوبوس شهرى را از نو تغيير داد و با پايين آوردن سطح خدمات سبب شد تا عده اندكى از اين سياست درآمد بالايى را كسب كنند ( نه تنها از طريق خدمات اتوبوسرانى بلكه با استفاده از املاكى كه در اين معامله لحاظ شده بودند). او قصد داشت تا دقيقا مشابه همين كار را با شبكه خطوط ريلى انجام دهد، همچنان بر سر اين امر اختلاف نظر وجود دارد كه آيا او ايده خصوصى سازى شبكه ريلى را از طرح خصوصى سازى اتوبوسرانى كپى بردارى كرده است يا خير. به گفته وزير حمل و نقل دوره او :” پرسش کنونی اين نيست كه آيا بايستى خصوصى سازى را در مورد شبكه ريلى اجرا نمود یا خير، بلكه پرسش اساسى زمان و نحوه اجراى اين طرح است.”

در هر حال انجام اين كار فرآيند كندى بود كه در واقع پيش از دوره نخست وزيرى او با كاهش سطح خدمات به پيشنهاد ريچارد بيچينگ آغاز شد. آنچه از جانب تاچر به اين طرح افزوده شد فروش شرکت بريتيش ريل به صاحبان خصوصى بود كه از كليدى ترين شركت هاى وابسته به شركت ملى رآه آهن بريتانيا محسوب مى شد. اين اقدام شامل شرکت های با مسئوليت محدود سیلینک و شرکت مهندسی با مسئولیت محدود بریتیش ریل هم شد. ازآنجايى كه تاچر قادر نبود تا آنها را به طور کامل به صورت خصوصى در آورد در عوض اقدام به قطع كامل بودجه دولت به بريتيش ريل نمود. در عمل خصوصى سازى كامل تنها زمانى كه او پست نخست وزيرى را ترک نمود انجام شد.در سال ۱۹۹۳ نخست وزیر جدید حزب محافظه کار جان میجر،  اقدام به تصویب  قانون شبکه ریلی كرد که به موجب آن فعالیت شبکه ریلی بریتانیا در میان ۱۰۰ شرکت توزیع شد، اين مسئوليت ها شامل مالکیت خطوط ، مالکیت قطار های مسافرتی ، مالکیت قطار های باری و .حفظ و نگهداری آن ها بود

thatcher-and-dictators

در این زمان در آرژانتين نسخه ای بسیار مشابه از این انقلاب اما با خونریزی  بر سر کار بود. ديكتاتورى معروف آرژانتین با كودتاى سال ١٩٧٦بر سر كار آمده و بر كشور حكومت مى كرد. اين كودتا رهبر نظامى خورخه ويدلنا را بر سر كار آورد. او همراه با مشاور اقتصادى خود خوزه  آلفردو مارتینز دهوز ( كه تنها يك ماه پيش از تاچر فوت كرد) اقدام به ايجاد بسيارى از تغييرات نئو ليبرال در كشور نمودند. در اين زمان خدمات ريلي از طريق شبكه ملى راه آهن آرژانتين با بستن ٥٦٠ ايستگاه و رها كردن بيش از ٥،٠٠٠ كيلومتر ( ٣،٠٠٠ مايل ) از خط آهن كاهش قابل توجهى یافته بود.

هفت سال بعد اين ديكتاتورى به پايان رسيد، دليل عمده آن شكست در مقابل تاچر در جنگ بود اما همچنان همان سیاست های  اقتصادى پيشين همراه با نگرش قبلى بر خدمات ريلى به جاى ماند. بد ترين ضربه به سامانه ريلى در زمان حكومت كارلوس منم در سال ١٩٩١ با تقسيم كردن شبكه ملى به گروه هاى متعدد كوچكتر و تقسيم خدمات آن ها مشابه بريتانيا صورت گرفت.

كار كرد اين طرح ها در عمل چگونه بوده است؟ به طور كلى مى توان گرفت كه اين طرح ها عملكرد مثبتی نداشته اند، بعد از انجام طرح خصوصى سازى حجم بالايى از شكايات مردمى به بخش خدمات مشتريان ارسال شد. كارمندان شبكه قادر به پاسخگويى به سئوالات مشتريان نبودند. گزارشى از روزنامه گاردين در سال ٢٠١٢ نشان مى دهد كه بريتانيا گرانترين كشور از نظر هزينه بليط هاى قطار است. اين مبلغ دو برابر رقمى است كه در فرانسه براى استفاده از شبكه اس ان سى اف پرداخت مى شود. علاوه بر اين بر اساس گزارش ها خصوصى سازى از میزان امنيت قطار ها به مقدار قابل توجهی کاسته و در ازای آن کاغذ بازی اداری را افزایش داده است.

علی رغم همه این مسایل نشانه های مثبتى نیز در این حوزه در بريتانيا شکل گرفته است، از  مهمترین آن ها می توان به  افزایش قابل توجه تعداد مسافرین شبکه ریلی عمومی اشاره کرد (هر چند که این امر می تواند بنا به دلایل دیگری نظیر افزایش قیمت سوخت و وجود مسير ارتباطى مستقیم با اروپا از طریق کانال باشد که باعث افزایش تعداد سفر ها  می گردد. خوشبختانه با وجود كاهش قابل توجه خدمات  و خصوصى سازى بعد از دوره تاچر در بريتانيا تمامى مسير های ریلی از بين نرفتند.

argentina-abandoned-train-station

یک ایستگاه راه آهن متروکه در لا کواکا در آرژانتین ، در مرز کشور  بولیوی

در آرژانتين خصوصى سازى قطار ها تمامى اثرات منفى ايجاد شده در بريتانيا را به همراه داشت، با اين تفاوت كه هيچ نكته مثبتى در اين زمينه در آنجا صورت نگرفت. پس از اجراى خصوصى سازى تمامى مسير ها بلا استفاده رها شدند و بخشى از كشور كه متكى بر سفر های ریلی بود  به اتوبوس و خود رو هاى شخصى وابسته شد.  هر چند كه همچنان هزينه بليط اندک قطار هاى باقى مانده از اتوبوس ها ارزان تر ماند ند، اما هزينه استفاده از آنها افزايش چشمگیری داشت، حفظ و نگهدارى  واگن هاى مسافر برى بسيار ضعيف صورت مى گرفت و امروزه قطار ها معمولا به علت وضعيت نامناسب خط آهن با تاخيرى چند ساعته حركت مى كنند.

تنها نکته مثبتی که می توان در مورد خصوصی سازی قطار ها در آرژانتين  مطرح کرد این است که سفر با قطار هنوز به طور کامل در این کشور از بین نرفته است. آرژانتين همچنان طولانى ترين  شبکه خط آهن را در آمريكاى لاتین دارا است. و اتصالات خط آهن همچنان در شهر های بزرگ کشور (بوینس آيرس، روساریو و کوردوبا) برسر جای خود باقی مانده اند.

با وجود كاهش شديد خدمات و در نظر گرفتن اين امر كه در حال حاضر سفر با قطار به عنوان گزينه مناسب و موجهی  از حمل و نقل تلقى نمى شود روز به روز خدمات ضعيف تری ارائه شده و بودجه خط آهن بیشتر کاهش می یابد، تنها زمان مشخص خواهد كرد كه آيا روزى اين كشور به روز هاى شكوفایی شبکه ریلی خود باز خواهد گشت و براى دست يابى به چنين روزى چقدر زمان نياز است.

پس از مرگ مارگارت تاچر  یک روزنامه در آرژانتين  ستونی را با این عنوان منتشر کرد : ” تاچر دیکتاتور های قدیمی ما در جهنم در انتظار تو هستند”. با تصور درست بودن چنين امرى همگی آن ها تجربه اى خواهند داشت از آن چه شهروندان كشورهايشان در هنگام استفاده از سامانه ريلى -كه يادگار آن ها است -متحمل مى شوند.

درو ریید از نویسندگان رسانه ای آنلاین و فعال اجتماعی است که در زمینه حمل و نقل پایدار تخصص دارد. او هم اکنون ساکن بوینس آیرس است.